The Book of Exodus

Main Page

Chapter 21

1: Now these are the judgments which thou shalt set before them.

2: If thou buy an Hebrew servant, six years he shall serve: and in the seventh he shall go out free for nothing.

3: If he came in by himself, he shall go out by himself: if he were married, then his wife shall go out with him.

4: If his master have given him a wife, and she have born him sons or daughters; the wife and her children shall be her master's, and he shall go out by himself.

5: And if the servant shall plainly say, I love my master, my wife, and my children; I will not go out free:

6: Then his master shall bring him unto the judges; he shall also bring him to the door, or unto the door post; and his master shall bore his ear through with an awl; and he shall serve him for ever.

7: And if a man sell his daughter to be a maidservant, she shall not go out as themenservants do.

8: If she please not her master, who hath betrothed her to himself, then shall he let her be redeemed: to sell her unto a strange nation he shall have no power, seeing he hath dealt deceitfully with her.

9: And if he have betrothed her unto his son, he shall deal with her after the manner of daughters.

10: If he take him another wife; her food, her raiment, and her duty of marriage, shall he not diminish.

11: And if he do not these three unto her, then shall she go out free without money.

12: He that smiteth a man, so that he die, shall be surely put to death.

13: And if a man lie not in wait, but God deliver him into his hand; then I will appoint thee a place whither heshall flee.

14: But if a man come presumptuously upon his neighbor, to slay him with guile; thou shalt take him from mine altar, that he may die.

15: And he that smiteth his father, or his mother, shall be surely put to death.

16: And he that stealeth a man, and selleth him, or if he be found in his hand, he shall surely be put to death.

17: And he that curseth his father, or his mother, shall surely be put to death.
Ex 20:12Lev 20:9Dt 5:1627:16Prov 30:17Mt 15:4Mark 7:10

18: And if men strive together, and one smite another with a stone, or with his fist, and hedie not, but keepeth his bed:

19: If he rise again, and walk abroad upon his staff, then shall he that smote him be quit: only he shall pay for the loss of his time, and shall cause him to be thoroughly healed.

20: And if a man smite his servant, or his maid, with a rod, and he die under his hand; he shall be surely punished.

21: Notwithstanding, if he continue a day or two, he shall not be punished: for he is his money.

22: If men strive, and hurt a woman with child, so that her fruit depart from her, and yet no mischief follow: he shall be surely punished, according as the woman's husband will lay upon him; and he shall pay as the judges determine.

23: And if any mischief follow, then thou shalt give life for life,

24: Eye for eye, tooth for tooth, hand for hand, foot for foot,
Mt 5:38
25: Burning for burning, wound for wound, stripe for stripe.

26: And if a man smite the eye of his servant, or the eye of his maid, that it perish; he shall let him go free for his eye's sake.

27: And if he smite out his manservant's tooth, or his maidservant's tooth; he shall let him go free for his tooth's sake.

28: If an ox gore a man or a woman, that they die: then the ox shall be surely stoned, and his flesh shall not be eaten; but the owner of the ox shall be quit.

29: But if the ox were wont to push with his horn in time past, and it hath been testified to his owner, and he hath not kept him in, but that he hath killed aman or a woman; the ox shall be stoned, and his owner also shall be put todeath.

30: If there be laid on him a sum of money, then he shall give for the ransom of his life whatsoever is laid upon him.

31: Whether he have gored a son, or have gored a daughter, according to this judgment shall it be done unto him.

32: If the ox shall push a manservant or a maidservant; he shall give unto their master thirty shekels of silver, and the ox shall bestoned.

33: And if a man shall open a pit, or if a man shall dig a pit, and not cover it, and an ox or an ass fall therein;

34: The owner of the pit shall make it good, and give money unto the owner of them; and the dead beast shall be his.

35: And if one man's ox hurt another's, that he die; then they shall sell the live ox, and divide the money of it; and the dead ox also they shall divide.

36: Or if it be known that the ox hath used to push in time past, and his owner hath not kepthim in; he shall surely pay ox for ox; and the dead shall be his own.
Exodus 22

---

cv fajne opisy gg etiaxil projekty dom�w t�umaczwymiana linkami system wymiany linków system wymiany linków

//---- R E K L A M A ---- \

Biblia, Pismo Święte (z gr. lp βιβλίον, biblion - księga, lm βιβλία, biblia - księgi) – zbiór ksiąg żydowskich i chrześcijańskich, uznawanych przez wiernych tych systemów wyznaniowych za natchnione przez Boga. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament.

Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne religijne znaczenie zarówno dla judaizmu jak i wyznań chrześcijańskich.

Kanon

Na przestrzeni dziejów kanon ksiąg wchodzących w skład Biblii zmieniał się w obrębie każdej z wielkich religii monoteistycznych. Dotyczy to w szczególności chrześcijaństwa, w którego łonie bardzo długo trwały dysputy na temat kanonu, zarówno jeśli chodzi o Stary, jak i Nowy Testament. OFE. Pierwsze zatwierdzenie kanonu chrześcijańskiego nastąpiło w 397 roku na Synodzie Kartagińskim, który ostatecznie odrzucił część ksiąg krążących jako listy i ewangelie, zwane obecnie apokryfami lub pseudoepigrafami.

Kanon Biblii w wersji katolickiej został potwierdzony na soborze trydenckim w 1546 roku. Protestancki kanon Nowego Testamentu jest identyczny z katolickim, natomiast Starego - z hebrajskim (kanon palestyński). Księgi starotestamentalne, które nie wchodzą w skład kanonu hebrajskiego (a więc uznawane są przez żydów i protestantów za apokryfy), a zaliczają się do katolickiego, katolicy i prawosławni nazywają księgami deuterokanonicznymi (kanon aleksandryjski).

Stary Testament

Na Stary Testament składają się, w zależności od uznawanego kanonu:

* 39 ksiąg - kanon hebrajski, uznawany przez żydów i wyznania protestanckie
* 46 ksiąg - kanon katolicki

Księgi te powstawały w okresie od XII do II wieku p.n.e. Część badaczy uważa jednak, że powstawały one od XIII a nawet XV wieku p.n.e. do V wieku p.n.e. Księgi prorockie, jak się sądzi, powstały w IX-VI wieku p.n.e., a księgi deuterokanoniczne powstały prawdopodobnie w II wieku p.n.e. Fundusze emerytalne. Według opinii niektórych badaczy najstarsze są Psalmy 90 i prawdopodobnie 91, Księga Hioba i Księgi Mojżeszowe.

Treścią ksiąg Starego Testamentu jest historia i dziedzictwo narodu izraelskiego. Zostały one pierwotnie spisane w języku hebrajskim, aramejskim i greckim (koine).

Księgi Starego Testamentu dzieli się na:

* księgi historyczne
* księgi profetyczne
* księgi dydaktyczne

Według innego podziału, mającego korzenie w Judaizmie są to: Pięcioksiąg (hebr. Tora), Prorocy (hebr. Newiim) i Pisma (hebr. Ketuwim).

Dla judaizmu najważniejsza jest najstarsza część Biblii - pięcioksiąg Mojżeszowy, zwany również Torą, na który składają się księgi:

* Rodzaju
* Wyjścia
* Kapłańska
* Liczb
* Powtórzonego Prawa
Pięcioksiąg Mojżeszowy opisuje powstanie świata, losy Żydów od czasów Abrahama aż do powrotu z Egiptu do Palestyny, oraz - co dla Żydów jest najważniejsze - podstawowe zasady judaizmu, od sposobu sprawowania kultu i obchodzenia świąt, po szczegółowe zasady odżywiania się i ubioru.

Dla judaizmu i islamu święte są także wszystkie pozostałe księgi Starego Testamentu, z tak zwanego kanonu hebrajskiego, obejmującego w sumie 39 ksiąg (według podziału hebrajskiego prorocy mniejsi i niektóre inne księgi stanowią całość i dlatego kanon żydowski tradycyjnie liczy 24 księgi). Są to oprócz Tory:

Księgi proroków:

* Jozuego
* Sędziów
* Samuela (2 księgi)
* Królów (2 księgi)
* Izajasza
* Jeremiasza
* Ezechiela
* Dwunastu proroków (Ozeasza, Joela, Amosa, Abdiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza)

W księgach proroków są zawarte wszystkie kolejne proroctwa - czyli zgodnie z tradycją treści, które prorocy na zlecenie Boga przekazywali wiernym. Banki. Często znajdują się tam również opisy dziejów poszczególnych proroków.

Księgi hagiograficzne:

* Psalmów
* Przysłów
* Hioba
* Pieśń nad pieśniami
* Rut
* Lamentacje Jeremiasza (Treny)
* Księga Koheleta (Eklezjastesa, Kaznodziei)
* Estery
* Daniela
* Ezdrasza
* Nehemiasza
* Kronik (2 księgi)

Księgi hagiograficzne dzielą się na księgi poetyckie, będące zbiorami pieśni, przysłów, kazań i poematów, które uznano za święte, oraz księgi o charakterze historyczno-legendarnym opisujące dzieje osób, które były dla żydów ważne ze względów religijnych, ale nie zostały uznane za proroków. Otwarty Fundusz Emerytalny.

Nowy Testament

Dla chrześcijan, uznających świętość Starego Testamentu, duże znaczenie ma również Nowy Testament spisany w języku greckim, w latach 41 - 98 n.e. Treścią Nowego Testamentu jest życie i nauka głoszona przez Jezusa Chrystusa, a także dzieje pierwszych gmin chrześcijańskich.

Nowy Testament składa się z 27 ksiąg:

* Cztery Ewangelie - opisy życia Jezusa Chrystusa:
o Ewangelie synoptyczne:
+ Ewangelia Mateusza
+ Ewangelia Marka
+ Ewangelia Łukasza
o Ewangelia Jana
* Dzieje Apostolskie - opisy życia apostołów po wniebowstąpieniu Jezusa
* księgi dydaktyczne - zbiór listów pisanych przez apostołów:
o 14 listów Pawła z Tarsu
o 7 listów powszechnych
* oraz Apokalipsa, zwana też Objawieniem Jana - księga prorocka, której autorstwo przypisuje się Janowi Apostołowi.

Judaizm i islam nie uznają Nowego Testamentu jako pism świętych, chociaż islam uważa Jezusa Chrystusa za proroka, a Koran powtarza niektóre opisy Ewangelii.

Autorstwo i historyczność Biblii

W dziedzinie tej istnieje wiele kontrowersji. Z naukowego punktu widzenia badaniem Biblii zajmuje się biblistyka. Wg wersji tradycyjnej autorami wszystkich ksiąg były rzeczywiście osoby, od których pochodzą nazwy ksiąg - a więc pięcioksiąg Mojżeszowy napisał rzeczywiście Mojżesz od razu w wersji jaką znamy dzisiaj, Jozue napisał księgę Jozuego, itd.

Badania stylu i języka oryginalnych ksiąg kanonu hebrajskiego sugerują, że faktycznie najstarszą częścią Biblii są jej pisma poetyckie - Psalmy, Księga Hioba, Pieśń nad Pieśniami - które zostały napisane przed rokiem 1000 p.n.e. i nie uległy późniejszemu przeredagowaniu. Nowsze księgi proroków (począwszy od Izajasza) powstawały za życia danych proroków, lecz niekoniecznie to oni byli ich wyłącznymi autorami.

W przypadku Nowego Testamentu pojawiają się te same wątpliwości, istnieją kontrowersje co do fragmentów Ewangelii Marka i Jana, które zostały częściowo przeredagowane przed synodem kartagińskim (253 r. n.e.). Niektórzy badacze twierdzą, że do najstarszych fragmentów Nowego Testamentu należą Listy Pawła z Tarsu, są jednak też i tacy, którzy uważają, że najstarsza jest Ewangelia Mateusza (ściśle: aramejski pierwowzór znanej nam Ewangelii wg św. Mateusza). Dzieje Apostolskie i Apokalipsa są dziełami znacznie późniejszymi. Istnieje teoria, że Dzieje Apostolskie zostały napisane ok. 110-120 r. n.e., jednak pewniejsze jest to, że napisał je około 60 roku n.e. Łukasz Ewangelista (za jego autorstwem przemawia to, iż - podobnie jak Ewangelia Łukasza - są skierowane do Teofila, oraz fakt iż końcowy fragment Ewangelii jest powtórzony w początkowych wersetach Dziejów). Niektórzy badacze twierdzą, że Dzieje zostały napisane przez anonimowych autorów na podstawie legend i pośrednich relacji, krążących w gminach chrześcijańskich w Azji Mniejszej i Palestynie. Złożony styl i wizjonerskie obrazowanie w Apokalipsie nieco przypomina opisy ze świętej księgi zaratusztrian, a jak sama Apokalipsa podaje - jej autorem był Jan apostoł. Została spisana około 96 roku n.e., a więc w przybliżeniu 26 lat po upadku Jerozolimy, i taki termin jej powstania potwierdza Ireneusz w swym dziele Przeciw herezjom oraz Euzebiusz i Hieronim.

Przekłady Biblii

Już w starożytności Biblia była tłumaczona. Pierwsze przekłady Starego Testamentu dokonywane w III wieku p.n.e. służyły Żydom mieszkającym poza Palestyną, jak też prozelitom (poganom nawracającym się na judaizm). Powstała wtedy Septuaginta, przekład z hebrajskiego na grecki..

Po powstaniu chrześcijaństwa sztandardowym przekładem całej Biblii na łacinę, używanym w liturgii stała się Wulgata. Od II do VII wieku dokonano wielu innych przekładów m.in. na język syryjski (Peszitta), koptyjski, etiopski, gocki, ormiański i arabski.

Dla ludów słowiańskich duże znaczenie miał dokonany w IX wieku przekład na język staro-cerkiewno-słowiański dokonany przez Cyryla i Metodego.

W Średniowieczu oficjalną wersją kościelną Biblii była Wulgata. Po Reformacji Biblię (Wulgatę) zaczęto powszechnie przekładać na języki narodowe. Potem pojawiło się zainteresowanie tłumaczeniem Biblii nie z łaciny, lecz z języków oryginalnych.

W świecie anglosaskim najpopularniejsza stała się protestancka Biblia Króla Jakuba, oparta na językach oryginalnych, charakteryzująca się dosłownością przy zachowaniu pięknego języka.

Polskie przekłady Biblii

Zobacz więcej w osobnym artykule: Polskie przekłady Biblii.

Pierwszym zachowanym polskim przekładem był pochodzący z 1. połowy XV wieku Psałterz floriański.

Polski kościół katolicki, aż do XX wieku korzystał z Biblii Jakuba Wujka (1599), dla protestantów głównym źródłem była Biblia Gdańska (1632).

Druga połowa wieku XX przyniosła kilkanaście przekładów bezpośrednio z języków oryginalnych. Wśród katolickich najbardziej popularna jest Biblia Tysiąclecia, która stała się oficjalnym przekładem liturgicznym. Polscy protestanci korzystają najczęściej z Biblii Warszawskiej.

Rośliny biblijne

Na stronach Biblii wspominane są liczne rośliny, które rosły, bądź były uprawiane na Bliskim Wschodzie. Identyfikacja konkretnych gatunków np. biblijnych opisów jest pewna, co do innych są to tylko przypuszczenia.

* akacja (Acacia raddiana, Acacia tortilis)
* balsamowiec mirra (Commiphora abyssinica)
* cedr (Cedrus libani)
* cyprys (Cupressus sempervirens)
* daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera)
* figa pospolita (Ficus carica)
* gorczyca (Brassica nigra, Sinapis alba)
* granat właściwy (Punica granatum)
* jęczmień
* kmin rzymski (Cuminum cyminum)
* koper ogrodowy (Anethum graveolens)
* len zwyczajny (Linum usitatissimum)
* lilia biała (Lilium candidum)
* mirt zwyczajny (Myrtus communis)
* mięta długolistna (Mentha longifolia)
* oleander pospolity (Nerium oleander)
* oliwka europejska (Olea europaea)
* pszenica
* rącznik pospolity (Ricinus communis)
* ruta (Ruta chalepensis)
* chleb świętojański (Ceratonia siliqua)
* terebint (Pistacia terebinthus)
* winorośl właściwa (Vitis vinifera)

Zwierzęta biblijne

Niektóre ze zwierząt wymienianych na stronach Biblii, te które zamieszkiwały tereny Bliskiego Wschodu w czasach biblijnych.
Identyfikacja konkretnych gatunków np. biblijnych opisów jest pewna, co do innych są to tylko przypuszczenia. Ubezpieczenia.

* gołąb, gołębica -- gołąb grzywacz (Columba palumbus)
* kuropatwa (Perdix perdix)
* orzeł
* sęp -- sęp płowy (Gyps fulvus)
* sowa -- puchacz (Bubo bubo), puszczyk (Strix aluco)
* bocian -- bocian biały (Ciconia ciconia), bocian czarny (Ciconia nigra)
* osioł i muł -- osioł domowy (Equus asinus)
* wół, jałówka -- bydło domowe (Bos taurus)
* gazela
* jeleń
* owca -- owca domowa (Ovis aries)
* koza
* wielbłąd

Katalog stron | linki bezpośrednie

;